<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X75n1509">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1509 釋迦如來成道記註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1509 釋迦如來成道記註</title>
			<author>唐 道誠註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">75</idno>.<idno type="no">1509</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">釋迦如來成道記註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00595">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName>
				<mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+少]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02549">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName>
				<mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05521">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05521</charName>
				<mapping cb:dec="988561" type="PUA">U+F1591</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4BFB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/吿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15109">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15109</charName>
				<mapping cb:dec="998149" type="PUA">U+F3B05</mapping>
			<mapping type="unicode">U+266BE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15354">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15354</charName>
				<mapping cb:dec="998394" type="PUA">U+F3BFA</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(一/虫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16182">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16182</charName>
				<mapping cb:dec="999222" type="PUA">U+F3F36</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>婇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16825">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16825</charName>
				<mapping cb:dec="999865" type="PUA">U+F41B9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2930E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*(佫-口+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16829">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16829</charName>
				<mapping cb:dec="999869" type="PUA">U+F41BD</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[卄/(厂@(土/且))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-02-21T09:19:51">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<lb ed="X" n="0001a04"/>
<lb ed="X" n="0001a05"/><cb:docNumber>No. 1509</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0001a06"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>釋迦如來成道記註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R130" n="0207a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001a0701">釋迦如來成道記</p>
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R130" n="0207a02"/><p xml:id="pX75p0001a0801">唐　太原　王勃　撰</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R130" n="0207a03"/><cb:div type="commentary"><byline cb:type="author">錢唐月輪山居慧悟大師賜紫道誠　註</byline>
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R130" n="0207a04"/><p xml:id="pX75p0001a1001">釋迦者梵語也。華言能仁。卽<name role="" type="person">娑婆世界</name>化佛之姓
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R130" n="0207a05"/>也。謹按長阿含經云。昔有轉輪王。姓甘蔗氏。聽次
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R130" n="0207a06"/>妃之譖。擯四太子至雪山北自立城居。以德歸人。
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R130" n="0207a07"/>不數年間蔚爲強國。父王悔憶。遣使往詔。四子辭
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R130" n="0207a08"/>過不皈。父王乃三歎曰。我子釋迦。因命氏焉。如來
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R130" n="0207a09"/>者梵云多陀阿伽度。秦言如來。十號之一也。謂從
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R130" n="0207a10"/>如實道來成正覺也。成道者法王啓運之謂也。夫
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R130" n="0207a11"/>諸佛之道無得爲得。非常道也。且釋迦如來成道
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R130" n="0207a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1801" n="0001a1801"/><anchor xml:id="beg0001a1801" n="0001a1801"/>已<anchor xml:id="end0001a1801"/>來甚太久遠。非卽今世以慈悲大誓化現身相
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R130" n="0207a13"/>接物利生。亦有始末。故云成道。</p>
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R130" n="0207a14"/><p xml:id="pX75p0001a2001">唐書。王勃。高宗朝博士。福時第三子也。與兄勮･勔
<lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R130" n="0207a15"/>俱有才名。時稱爲王氏三珠樹。勃少與楊烱･盧照
<lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R130" n="0207a16"/>隣･駱賓王齊名海內。號爲四傑。乾封中沛王聞其
<lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R130" n="0207a17"/>才名辟入府。時諸王尙鬪鷄。勃戲爲檄英王鷄文。
<lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R130" n="0207a18"/>高宗怒曰此卽交搆之漸。乃黜虢州參軍。有滕王
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R130" n="0207b01"/>閣記･釋迦畫像記･維摩畫像碑並盛行於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R130" n="0207b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001b0201">觀夫釋迦如來之垂迹也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R130" n="0207b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001b0301">觀夫者。發語之端緖也。釋迦如來見上註。垂迹者。
<lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R130" n="0207b04"/>祐法師云。蓋聞菩提之爲極也。神妙寂通。圓智湛
<lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R130" n="0207b05"/>照。道絕形識之封。理畢生滅之境。豈實誕於王官。
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R130" n="0207b06"/>寧眞謝於固林哉。但憫群萌長寢。同歸大覺緣來
<lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R130" n="0207b07"/>斯化。感至必應。若應而不生。誰與悟俗。化而無名。
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R130" n="0207b08"/>何以導世。是以標號釋迦。擅種刹利。體域中之尊。
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R130" n="0207b09"/>冠人天之秀。然後脫履儲宮。眞觀道樹。捨金輪而
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R130" n="0207b10"/>馭大千。明玉毫而制法界。此其所以垂迹也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R130" n="0207b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001b1101">淨法界身本無出沒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R130" n="0207b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001b1201">將紀化迹始末。乃先談法身。夫法身者。卽化身之
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R130" n="0207b13"/>本體。淸淨法界也。強名頗多。此不備叙。秦僧肇云。
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R130" n="0207b14"/>如來者。法界爲體。形無不在。量出規矩之外。道超
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R130" n="0207b15"/>言議之表。凝然湛寂。非色非相。不生不滅。無來無
<lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R130" n="0207b16"/>去。故云本無出沒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R130" n="0207b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001b1701">大悲願力示現受生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R130" n="0207b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001b1801">此句明有出沒也。言大悲者。佛四等心之一。是佛
<lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R130" n="0208a01"/>道之根本。以<g ref="#CB15072">㧞</g>苦爲用。用在佛果。故稱大也。願者。
<lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R130" n="0208a02"/>卽大誓也。力者。十力也。此十波羅密。隨擧其二。夫
<lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R130" n="0208a03"/>諸佛有大悲故不住涅槃。有大智故不住生死。有
<lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R130" n="0208a04"/>大願故所以涉苦彌勤。從眞入假方便有身。故云
<lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R130" n="0208a05"/>示現受生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R130" n="0208a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001b2401">洎<name role="" type="person">兜率陀天</name>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R130" n="0208a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001c0101">梵云率兜陀。或云覩史多。華言知足。卽欲界第四
<lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R130" n="0208a08"/>天也。涅槃經云。此天欲界最勝。故補處菩薩皆示
<lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R130" n="0208a09"/>生此天。爲敎化衆生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R130" n="0208a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001c0401">爲護明菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R130" n="0208a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001c0501">護明卽釋迦佛因地。於此賢劫過去人壽二萬歲
<lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R130" n="0208a12"/>時。値<name role="" type="person">迦葉波</name>佛。最後受當來成佛記時名也。及生
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R130" n="0208a13"/>兜率亦用此名。若今之慈氏也。菩薩。梵語具足云
<lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R130" n="0208a14"/>菩提薩埵。此云覺有情。從行立稱。今略云菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R130" n="0208a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001c0901">降<name role="" type="person">迦毗羅</name>國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R130" n="0208a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001c1001">梵云<name role="" type="person">迦毗羅</name>蘇都。華言妙德城。卽中天竺也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R130" n="0208a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001c1101">號一切義成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R130" n="0208a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001c1201">梵云薩婆頗他悉陀。華言一切義成。卽釋迦佛最
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R130" n="0208b01"/>初小字也。或訛略云悉達。瑞應經云。菩薩王宮生
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R130" n="0208b02"/>時。國中釋種同日生五百男子。廐中象馬各生五
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R130" n="0208b03"/>百駒子。宮中五百伏藏現海中。五百商人採寶歸。
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R130" n="0208b04"/>各獻珍琛。父王見其瑞事。故立此名。攝大乘論云。
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R130" n="0208b05"/>立名有五因。謂因生類。因相。因假。因輕賤。因敬重。
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R130" n="0208b06"/>太子立名因相也。謂生時有多瑞相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R130" n="0208b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0001c1901">金團天子選其家。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R130" n="0208b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0001c2001">本行經云。護明謂天人金團曰。往昔補處菩薩托
<lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R130" n="0208b09"/>生之家。須具六十種功德。三代淸淨。汝下閻浮爲
<lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R130" n="0208b10"/>我觀察。金團曰。<name role="" type="person">迦毗羅</name>城王名淨飯。夫人名摩耶。
<lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R130" n="0208b11"/>於諸世間具足功德淸淨。有大名稱。堪生彼家。護
<lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R130" n="0208b12"/>明曰。善哉。我定生彼。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R130" n="0208b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002a0101">自<name role="" type="person">淨飯王</name>爲其父。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R130" n="0208b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002a0201">梵云首圖駄那。此云淨飯。本行經云。謂財德純備
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R130" n="0208b15"/>故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R130" n="0208b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002a0401">玉象乘日。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R130" n="0208b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002a0501">夫釋迦如來示生此土始終。有其八相。一兜率來
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R130" n="0208b18"/>儀相。二嵐毗尼園降生相。三四門遊觀相。四逾城
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R130" n="0209a01"/>出家相。五雪山示修道相。六菩提樹下降魔成道
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R130" n="0209a02"/>相。七<name role="" type="person">鹿野苑</name>轉法輪相。八<name role="" type="person">娑羅林</name>下般涅槃相。此
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R130" n="0209a03"/>初相也。普曜經云。菩薩當行白象形入胎。何以故。
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R130" n="0209a04"/>三獸渡河。象窮底故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R130" n="0209a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002a1101">示來於大術胎中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R130" n="0209a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002a1201">梵語摩訶摩耶。華言大術。卽佛母也。是天臂城中
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R130" n="0209a07"/>善覺長者第八女也。相師占曰。此女當生轉輪聖
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R130" n="0209a08"/>王。時<name role="" type="person">淨飯王</name>聞。乃娶爲妃。本行經云。<name role="" type="person">摩耶夫人</name>夢
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R130" n="0209a09"/>白象日輪右脇而入。具以白王。召相師問之。曰女
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R130" n="0209a10"/>人此夢必生轉輪聖王矣。嘗試論之。經不云。菩薩
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R130" n="0209a11"/>九十一劫不墮惡道。如何最後生中有身爲白象
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R130" n="0209a12"/>耶。然婆娑論云。此非實事。以彼國尊日貴象。凡有
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R130" n="0209a13"/>此夢爲大吉祥。欲令占者言之。故示其相爾。問曰。
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R130" n="0209a14"/>最後生菩薩實受胎耶。答華嚴經云。爲欲成就小
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R130" n="0209a15"/>心劣解衆生。不欲彼作念是自然化生。功德智慧
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R130" n="0209a16"/>不從修得。是故示現受胎。又云。菩薩在母胎中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>室
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R130" n="0209a17"/>樓珍殿一如天宮。行住坐臥不令母有苦患。日日
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R130" n="0209a18"/>三時十方諸佛入來安慰說受生法門。十方同行
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R130" n="0209b01"/>菩薩及諸天人。皆入問訊聽法。以此明證非實事
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R130" n="0209b02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R130" n="0209b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002b0301">金輪作王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R130" n="0209b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002b0401">輪王有四。一鐵輪王。治一天下。二銅輪王。治二天
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R130" n="0209b05"/>下。三銀輪王。治三天下。四金輪王。統治四天下。有
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R130" n="0209b06"/>七寶千子。七寶者。一金輪。二玉女。三馬。四象。五主
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R130" n="0209b07"/>藏神。六主兵臣。七如意珠。此七物聖王受位之日
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R130" n="0209b08"/>皆自空來。由是凌虗周遊四天。一切國土見金輪
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R130" n="0209b09"/>飛至皆自臣伏。本行經云。太子生<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b0901" n="0002b0901"/><anchor xml:id="beg0002b0901" n="0002b0901"/>已<anchor xml:id="end0002b0901"/>。善相者云。具
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R130" n="0209b10"/>三十二相顯著。必爲轉輪聖王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R130" n="0209b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002b1101">創誕於無憂樹下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R130" n="0209b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002b1201">此第二嵐毗尼園降生相也。瑞應經云。<name role="" type="person">摩耶夫人</name>
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R130" n="0209b13"/>胎月將滿。思遊此園。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1301" n="0002b1301"/><anchor xml:id="beg0002b1301" n="0002b1301"/>已<anchor xml:id="end0002b1301"/>卽擧右手攀無憂樹枝。
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R130" n="0209b14"/>從右脇而生太子。天帝以天妙衣<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1401" n="0002b1401"/><anchor xml:id="beg0002b1401" n="0002b1401"/>裹<anchor xml:id="end0002b1401"/>手承接。天人
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R130" n="0209b15"/>持金抦傘蓋。諸天龍神散香華皷音樂。十方大地
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R130" n="0209b16"/>六種震動。有三十二種瑞應事。文多不錄。按今古
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R130" n="0209b17"/>論<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1701" n="0002b1701"/><anchor xml:id="beg0002b1701" n="0002b1701"/>衡<anchor xml:id="end0002b1701"/>周書異記云。姬<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年甲寅歲四
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R130" n="0209b18"/>月八日。江河泉井泛溢山川。宮殿震動。常星不現。
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R130" n="0210a01"/>有五色光貫大微宮。王問群臣。太史蘇由奏曰。西
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R130" n="0210a02"/>方有聖人生。却後千年敎法來此。王令鐫石埋於
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R130" n="0210a03"/>南郊誌之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R130" n="0210a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002b2201">八十種隨形之妙好餐若芬華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R130" n="0210a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002b2301">婆娑論云。八十種好。在諸相間。隨諸相轉莊嚴佛
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R130" n="0210a06"/>身。言芬華者。具足梵語芬陀利華。此云白蓮華。涅
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R130" n="0210a07"/>槃經云。如來之身。非胎所汚。如芬陀利華。本性淸
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R130" n="0210a08"/>淨故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R130" n="0210a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002c0301">三十二大士之相儀皎如圓月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R130" n="0210a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002c0401">涅槃經云。示現三十二相以自莊嚴。如十五日夜
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R130" n="0210a11"/>盛滿之月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R130" n="0210a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002c0601">四方而各行七步。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R130" n="0210a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002c0701">瑞應經云。菩薩初生之時。無人扶持於。四方面各
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R130" n="0210a14"/>行七步。自然蓮華承足。華嚴經云。現於世間最無
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R130" n="0210a15"/>比故。金剛仙記云。如來示行有三種。一運神通凌
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R130" n="0210a16"/>虗而行。二自然蓮華承足。三行時足底離地四指。
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R130" n="0210a17"/>千輻輪相印地分明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R130" n="0210a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002c1201">九水而共沐一身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R130" n="0210b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002c1301">普曜經云。菩薩生時。九龍在空降微細雨。不冷不
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R130" n="0210b02"/>熱。浴菩薩身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R130" n="0210b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002c1501">現優曇華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R130" n="0210b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002c1601">優曇鉢羅華。金輪王生。此華方現。以世間有名難
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R130" n="0210b05"/>見。故喩佛出世難値也如是。本行集經云。<name role="" type="person">阿私陀</name>
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R130" n="0210b06"/>僊白大王曰。如優曇鉢羅華。無量無邊億百千年
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R130" n="0210b07"/>時一出現。佛亦如是。阿含經云。當觀如來出世如
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R130" n="0210b08"/>優曇鉢羅華。涅槃經云。佛如優曇華値遇生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R130" n="0210b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0002c2101">作師子吼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R130" n="0210b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0002c2201">因果經云。太子生時。一手指天一手指地。作大師
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R130" n="0210b11"/>子吼云。天上天下惟我獨尊。夫世間師子百獸之
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R130" n="0210b12"/>長也。一吼有四事。一百獸聞則腦裂。二香象降伏。
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R130" n="0210b13"/>三飛鳥墮落。四水族潛伏。今喩佛聲盖取無畏之
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R130" n="0210b14"/>義也。亦有四事。一佛聲說法百法俱破。二天魔降
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R130" n="0210b15"/>伏。三外道邪見墮落。四一切煩惱伏斷。法喩平等
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R130" n="0210b16"/>其若此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R130" n="0210b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003a0501">言胎分之<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0501" n="0003a0501"/><anchor xml:id="beg0003a0501" n="0003a0501"/>已<anchor xml:id="end0003a0501"/>盡早證常身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R130" n="0210b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003a0601">常身者。淨法界法身也。法華經云。如來成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0601" n="0003a0601"/><anchor xml:id="beg0003a0601" n="0003a0601"/>已<anchor xml:id="end0003a0601"/>來
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R130" n="0211a01"/>甚大久遠。若然者則胎分<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0701" n="0003a0701"/><anchor xml:id="beg0003a0701" n="0003a0701"/>已<anchor xml:id="end0003a0701"/>盡。不受後有。今何生
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R130" n="0211a02"/>耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R130" n="0211a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003a0901">爲度以還來今垂化迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R130" n="0211a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003a1001">諸佛之心。大慈悲是也。以衆生界無盡。故大悲亦
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R130" n="0211a05"/>無盡。所以爲度衆生出現世間爾。問曰。佛旣成道
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R130" n="0211a06"/>久遠。具大自在。何不直便化生成佛。何用入胎誕
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R130" n="0211a07"/>脇耶。答曰。大善權經云。菩薩欲不由胎生一頃成
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R130" n="0211a08"/>佛。恐彼小心劣解衆生疑是變化不肯受敎。若生
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R130" n="0211a09"/>貧賤設易出家。人謂避飢寒故。是以示入胎誕脇
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R130" n="0211a10"/>生帝王家。種種順俗而後出家。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R130" n="0211a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003a1701">於是還覉襁褓示類嬰兒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R130" n="0211a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003a1801">涅槃經云。如來身者卽是法身。非是血肉筋骨所
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R130" n="0211a13"/>成。隨順世間衆生法故。示爲嬰兒。釋名曰。<g ref="#CB15109">𦚾</g>前曰
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R130" n="0211a14"/>嬰提之。嬰前以乳養之。故曰嬰兒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R130" n="0211a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003a2101">爲占相也悲悵於<name role="" type="person">阿私陀仙</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R130" n="0211a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003a2201">梵云<name role="" type="person">阿私陀</name>。華言無比。是西域長壽仙人。有人倫
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R130" n="0211a17"/>之鑒。本行經云。<name role="" type="person">淨飯王</name>詔<name role="" type="person">阿私陀仙</name>相太子。其仙
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R130" n="0211a18"/>悲啼哽咽。王問其故。仙曰。太子具三十二相･八十
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R130" n="0211b01"/>種好。分明顯著。非是轉輪聖王。決定出家成佛。轉
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R130" n="0211b02"/>大法輪。安樂一切衆生。我今自慨年耆。不見法化。
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R130" n="0211b03"/>失其大利。故悲悵爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R130" n="0211b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003b0401">往効祠也驚起於大自在廟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R130" n="0211b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003b0501">瑞應經云。<name role="" type="person">淨飯王</name>嚴駕抱太子謁大自在天神廟
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R130" n="0211b06"/>時。諸神像悉起禮拜太子足。父王驚嘆曰。我子於
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R130" n="0211b07"/>天神中更尊勝。宜字天中天。此卽佛第二小字也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R130" n="0211b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003b0801">或爲童子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R130" n="0211b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003b0901">華嚴經云。現居童子地。欲示現通達世間一切事
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R130" n="0211b10"/>業故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R130" n="0211b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003b1101">或學聲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R130" n="0211b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003b1201">天竺大論有五明。一聲明。二工巧明。三毉方明。四
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R130" n="0211b13"/>因明。五內明。其聲明論釋詁訓。天竺聰明者方敎
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R130" n="0211b14"/>之。太子周學五明。此擧其一。則四從之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R130" n="0211b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003b1501">爲講武也箭塔箭井猶存。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R130" n="0211b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003b1601">太子師羼提提婆此云忍天學武。本行經云。太子
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R130" n="0211b17"/>年十五。與諸釋種鬪射。一箭穿透七金皷。又一箭
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R130" n="0211b18"/>徹一鐵猪。其箭透出著地入土。幽泉逬涌。時天帝
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R130" n="0212a01"/>釋取其箭歸<name role="" type="person">忉利天</name>上建塔盛貯供養。此天上四
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R130" n="0212a02"/>塔之始一也。其泉涌處。人名爲箭井。唐三藏西域
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R130" n="0212a03"/>記云。箭井在<name role="" type="person">迦毗羅</name>城東南三十里。其水味甘如
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R130" n="0212a04"/>醴。病者飮之卽愈。民于今利之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R130" n="0212a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003b2301">爲捔力也象跡象坑仍在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R130" n="0212a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003b2401">經云。太子與弟難陀･調達出園捔力<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b2401" n="0003b2401"/><anchor xml:id="beg0003b2401" n="0003b2401"/>已<anchor xml:id="end0003b2401"/>。調達前行。
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R130" n="0212a07"/>見一大象當門。以手搏之而斃。次難陀出見象。當
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R130" n="0212a08"/>途引手拽之道傍。後太子出見。用左手提起。右手
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R130" n="0212a09"/>托而擲之。象墮城外。地爲之陷。故呼爲象坑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R130" n="0212a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003c0401">受欲樂於十歲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R130" n="0212a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003c0501">色聲香味觸此之五塵。欲界生者無不貪著爲樂。
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R130" n="0212a12"/>故名欲樂。本行經云。太子在宮。具足五欲。娛樂自
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R130" n="0212a13"/>在。十年不曾外出。故云受樂十歲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R130" n="0212a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003c0801">現遊觀於四門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R130" n="0212a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003c0901">此第三四門遊觀之相。爲出家之張本也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R130" n="0212a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0003c1001">樂沙門身厭老病死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R130" n="0212a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0003c1101">沙門者。出家弟子之通稱也。本行經云。太子宮中樂
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R130" n="0212a18"/>極思遊園苑。王勑嚴淨街衢。莊嚴園觀。選一智臣
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R130" n="0212b01"/>爲侍。備於顧問。初出東門。淨居天人化一老人尫
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R130" n="0212b02"/>羸倚杖。太子見問侍臣曰此何人耶。答曰此老人
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R130" n="0212b03"/>也。問何名老人。答昔曾少壯。以寒暑迭遷。血氣衰
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R130" n="0212b04"/>變。人生世間無免老者。次出南門。天化一病人。太
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R130" n="0212b05"/>子問。侍臣答。此病人也。夫人嗜欲不節。飮食過度。
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R130" n="0212b06"/>四大不調。轉變成疾。衆痛迫惱。存亡無期。人生無
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R130" n="0212b07"/>有免者。次出西門。天化一死人。太子問。侍臣答曰。
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R130" n="0212b08"/>此死人也。以壽數向盡。精魄<anchor xml:id="nkr_note_add_0003c2001" n="0003c2001"/><anchor xml:id="beg0003c2001" n="0003c2001"/>已<anchor xml:id="end0003c2001"/>去。四大各離。六根
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R130" n="0212b09"/>無覺。父母妻子情深愛重。無能留者。世人無貴賤
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R130" n="0212b10"/>無賢愚皆不免死。太子由是情思不悅。迴駕歸宮。
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R130" n="0212b11"/>或問曰。經云。王勑嚴淨街衢。瓦礫草<g ref="#CB16829">󴆽</g>不容遺餘。
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R130" n="0212b12"/>安有病死之人敢當法駕之前耶。答。本行經云。淨
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R130" n="0212b13"/>居天人挾緣而化。惟太子侍臣見之。乃至侍臣應
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R130" n="0212b14"/>答皆天力使之然也。問曰。天何人哉。而強化斯事。
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R130" n="0212b15"/>答皆菩薩夙世同行善友知識。以誠誓所持故。常
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R130" n="0212b16"/>隨左右作諸變相。俾太子在樂生厭。不忘出家也。
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R130" n="0212b17"/>太子次出北門。天化一沙門。持錫掌鉢徐行駕前。
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R130" n="0212b18"/>太子問曰汝何人耶。答我佛弟子沙門也。問何名
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R130" n="0213a01"/>沙門。答曰。三界兮擾擾六。趣兮昏昏。識心達本源。
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R130" n="0213a02"/>故號爲沙門。言訖騰空而去。太子瞻仰而喜曰。惟
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R130" n="0213a03"/>此爲快哉。當修學。於是還宮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R130" n="0213a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004a1001">於是澡缾天子以驚覺彰伎女之醜容。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R130" n="0213a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004a1101">太子因四門歷觀諸相。忻厭之意愈一日。由是父
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R130" n="0213a06"/>王益其伎樂以悅之。每至夜分有淨居天人名澡
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R130" n="0213a07"/>缾。住在空中發言驚<g ref="#CB15081">䇿</g>。復使樂器皆出五欲非樂
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R130" n="0213a08"/>世間無常涅槃寂靜速須出離之聲。乃至令衆伎
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R130" n="0213a09"/>女熟睡。衣裳披露不淨流溢。太子歷見倍增厭離。
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R130" n="0213a10"/>夫如來於淨法界大悲心中現斯影事。豈實愛欲
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R130" n="0213a11"/>樂而待空言賴警<g ref="#CB15081">䇿</g>而生厭離。若然則與凡夫何
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R130" n="0213a12"/>別耶。盖欲敎化世間而示同世間之業也。大方等
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R130" n="0213a13"/>無相經云。若言如來實生王宮乃至八相成佛。則
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R130" n="0213a14"/>是謗如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R130" n="0213a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004a2101">淨居天人以捧持躍車匿而嚴駕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R130" n="0213a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004a2201">此第四逾城出家相也。至此據大乘宗說。太子<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a2201" n="0004a2201"/><anchor xml:id="beg0004a2201" n="0004a2201"/>已<anchor xml:id="end0004a2201"/>
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R130" n="0213a17"/>年二十九歲。車匿者。太子御人也。本行經云。太子
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R130" n="0213a18"/>屢以出家心白父王。父王語曰。汝當作轉輪聖王。
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R130" n="0213b01"/>七寶千子。統四天下。如何以剃髮染衣爲樂耶。太
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R130" n="0213b02"/>子對曰。期成正覺。統御大千。攝化衆生。令出長夜。
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R130" n="0213b03"/>豈以七寶四天下爲好耶。父王但加侍衛。增伎樂。
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R130" n="0213b04"/>曉夜惑之。一夜淨居天人於空中吿太子曰。行矣。
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R130" n="0213b05"/>時也。乃召車匿<g ref="#CB16825">𩌎</g>馬王犍陟至。太子上馬。四夜叉
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R130" n="0213b06"/>承馬足。天人持盖。梵王居左。帝釋侍右。天王從衛。
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R130" n="0213b07"/>使國官諸門自然間闢。守禦者都不覺知。乘虗而
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R130" n="0213b08"/>行至雪山苦行林中。詰旦<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b0801" n="0004b0801"/><anchor xml:id="beg0004b0801" n="0004b0801"/>已<anchor xml:id="end0004b0801"/>行八百里。華嚴經云。
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R130" n="0213b09"/>最後身菩薩。法爾如是。欲令著家衆生捨離家法。
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R130" n="0213b10"/>爲現自在不屬它故。宣揚出家功德勝故。是以示
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R130" n="0213b11"/>現出家。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R130" n="0213b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004b1201">逾春城於八夜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R130" n="0213b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004b1301">當二月八日夜半時逾城出家。按論衡云。<name role="" type="person">周昭王</name>
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R130" n="0213b14"/>四十二年壬申之歲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R130" n="0213b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004b1501">棲雪嶺於六年。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R130" n="0213b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004b1601">言六年者。是太子在雪山示修苦行究竟之數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R130" n="0213b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004b1701">人辭愴戀王之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R130" n="0213b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004b1801">人謂御人車匿也。本起經云。太子至山。語車匿曰。
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R130" n="0214a01"/>所難作事。汝與揵陟<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1901" n="0004b1901"/><anchor xml:id="beg0004b1901" n="0004b1901"/>已<anchor xml:id="end0004b1901"/>能作之。可但還國。車匿悲
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R130" n="0214a02"/>啼悶絕曰言。如何敎我獨還宮中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R130" n="0214a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004b2101">馬<g ref="#CB02549">䑛</g>落連珠之淚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R130" n="0214a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004b2201">馬王犍陟聞太子言<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b2201" n="0004b2201"/><anchor xml:id="beg0004b2201" n="0004b2201"/>已<anchor xml:id="end0004b2201"/>。屈膝<g ref="#CB02549">䑛</g>太子足。淚下不絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R130" n="0214a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004b2301">揮寶刀而落紺髮塔天宮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R130" n="0214a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004b2401">本行經云。太子自以寶裝佩刀。左手握紺靑之髮
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R130" n="0214a07"/>而發願云。我今落此髮。誓與衆生斷除煩惱及與
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R130" n="0214a08"/>習障。尋卽截下擲向空中。天帝釋接往<name role="" type="person">忉利天</name>建
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R130" n="0214a09"/>塔安貯供養。此天上四塔之二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R130" n="0214a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004c0401">將袞服以貿皮衣形參山鹿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R130" n="0214a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004c0501">本行經云。太子自顧衣裳。非出家者所服。時淨居
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R130" n="0214a12"/>天人化作獵人披袈裟衣。太子見乃脫珍服換得
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R130" n="0214a13"/>披著。喜曰。我今始爲出家人也。如經云。天人化作
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R130" n="0214a14"/>獵人披袈裟者梵語。此云壞色。盖非五方正色。此
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R130" n="0214a15"/>惟佛法出家者所服。然西域獵人多竊此衣著入
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R130" n="0214a16"/>山者。山中多師子。見此色衣謂是沙門卽不害之。
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R130" n="0214a17"/>彼天欲太子問此衣。卽爲讚嘆衣之功德故。又經
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R130" n="0214a18"/>云。換鹿皮衣。又車匿白太子言。如何捨彼妙衣。皆
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R130" n="0214b01"/>與諸麋鹿同處耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R130" n="0214b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0004c1401">扣林仙之所得了世定之非眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R130" n="0214b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0004c1501">此第五雪山修道相也。林仙者。謂苦行林中外道
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R130" n="0214b04"/>也。所得者。外道所修之定。謂心帶異計。忻上厭下。
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R130" n="0214b05"/>而修雖得生天。乃是世間有爲有漏。故云世定。假
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R130" n="0214b06"/>令修得非想非非想定。壽八萬劫。限滿仍前墮落
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R130" n="0214b07"/>欲界。或生三惡道酬償夙業。金剛經頌云。饒經八
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R130" n="0214b08"/>萬劫。終是落空亡。卽世定也。本行經云。太子至雪
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R130" n="0214b09"/>山苦行林中問諸仙曰。汝勤苦修行。當求何果。仙
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R130" n="0214b10"/>曰求生諸天。太子不悅。捨而前行。至阿藍迦蘭幷
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R130" n="0214b11"/><g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗二大仙處。問四空處定。作是思惟。俱非
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R130" n="0214b12"/>究竟解脫之法。亦捨而去。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R130" n="0214b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005a0101">食麥食麻降苦降樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R130" n="0214b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005a0201">本行經云。太子至<name role="" type="person">伽耶山</name>尼連河側思惟觀察。一
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R130" n="0214b15"/>切衆生根緣。六年後方可度之。乃示修苦行。日惟
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R130" n="0214b16"/>食一麻一麥以此自試。是降樂也。後悟此非眞修。
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R130" n="0214b17"/>乃受美食洗浴香塗。是降苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R130" n="0214b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005a0601">且瑤琴奏曲必自中而曲成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R130" n="0215a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005a0701">此釋成降苦樂意也。如佛在日。有大富長者子名
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R130" n="0215a02"/>億耳。投佛出家。爲求道故日夕精勤苦行。乃至足
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R130" n="0215a03"/>破血流久無所證。將欲反道。佛知之問曰。汝在家
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R130" n="0215a04"/>日能彈琴耶。答能。佛問絃太急太緩時如何。答聲
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R130" n="0215a05"/>不成曲。又問絃得中時如何。答曲韻方成。佛言。我
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R130" n="0215a06"/>法中出家求道者亦如是。太急則疲倦。太緩則懈
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R130" n="0215a07"/>怠。得中則其道成矣。億耳奉敎。不月證阿羅漢果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R130" n="0215a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005a1401">佛果圓因亦假中而果滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R130" n="0215a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005a1501">此句合前喩也。梵云佛陀。此云覺。謂自覺覺陀覺
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R130" n="0215a10"/>行圓滿。今略稱佛也。果卽二空大涅槃也。因謂六
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R130" n="0215a11"/>度萬行也。謂求佛圓果。非太急太緩可成。惟處中
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R130" n="0215a12"/>方成矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R130" n="0215a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005a1901">由是擇其處也過龍窟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R130" n="0215a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005a2001">處謂菩提場也。在<name role="" type="person">閻浮提</name>地方之中。三世諸佛皆
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R130" n="0215a15"/>向此處成道。故須擇也。本行經云。菩薩往菩提場。
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R130" n="0215a16"/>彼路有一龍王名迦茶。其龍長壽。曾見往古三佛
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R130" n="0215a17"/>成道瑞相。乃以眷屬具香華音樂幡盖迎菩薩供
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R130" n="0215a18"/>養。又至文鱗盲龍在處。水邊坐。放光照水。龍目暫
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R130" n="0215b01"/>開。亦備香華音樂出水迎奉供養。龍有七頭。以身
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R130" n="0215b02"/>繞佛三迊。昂頭覆<name role="" type="person">菩薩頂</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R130" n="0215b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005b0301">浴其身也入連河。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R130" n="0215b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005b0401">經云。菩薩入尼連河浴時。有諸天持種種華香散
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R130" n="0215b05"/>河中。浴訖時有樹神按樹枝低手。引菩薩出水登
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R130" n="0215b06"/>岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R130" n="0215b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005b0701">示其食也受難陀之乳糜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R130" n="0215b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005b0801">涅槃經云。如來之身<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b0801" n="0005b0801"/><anchor xml:id="beg0005b0801" n="0005b0801"/>已<anchor xml:id="end0005b0801"/>於無量阿僧祇劫不受飮
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R130" n="0215b09"/>食。爲諸聲聞說。先受二牧牛女乳糜故。本行經云。
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R130" n="0215b10"/>菩薩將往道樹時。有天人吿善生林主二女。一名
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R130" n="0215b11"/>難陀。華言喜。二名婆羅。華言力。曰汝可最初施食。
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R130" n="0215b12"/>於是二女以乳烹糜。其釜上現種種瑞相。乃用鉢
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R130" n="0215b13"/>盛奉獻。菩薩食<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1301" n="0005b1301"/><anchor xml:id="beg0005b1301" n="0005b1301"/>已<anchor xml:id="end0005b1301"/>。將其鉢擲向尼連河中。天帝釋
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R130" n="0215b14"/>收歸天上建塔安置供養。此四塔之三也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R130" n="0215b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005b1501">示其座也受吉祥之茆草。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R130" n="0215b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005b1601">天竺坐法必敷草爲藉。時天帝釋化爲刈茆人。菩
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R130" n="0215b17"/>薩問其名。答名吉祥。乃受其茆。茆色靑綠柔軟。光
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R130" n="0215b18"/>滑若孔<g ref="#CB15179">雀</g><anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>頂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R130" n="0216a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005b1901">以最後之勝體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R130" n="0216a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005b2001">補處菩薩只此一身。更不受後有。故云最後勝體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R130" n="0216a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005b2101">詣菩提之道場。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R130" n="0216a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005b2201">梵云菩提。華言道。謂佛在彼成道。故曰道場。西域
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R130" n="0216a05"/>記云。在<name role="" type="person">摩竭國</name>尼連河西南十里。有樹名菩提。本
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R130" n="0216a06"/>行集經云。菩薩將至彼處。色界諸天先以天繒幡
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R130" n="0216a07"/>盖懸於樹上。用爲標幟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R130" n="0216a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005c0201">圓解脫之深因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R130" n="0216a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005c0301">解脫者障惑俱遣。縱任無礙。塵累不能拘。世趣不
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R130" n="0216a10"/>能攝。能令修短改度巨細相容。卽是所證之聖果
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R130" n="0216a11"/>也。言深因者。謂三祇中所修一切行願幷二空根
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R130" n="0216a12"/>本智。此時功滿。故云圓也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R130" n="0216a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005c0701">登金剛之寶座。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R130" n="0216a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005c0801">俱舍論云。此座下連金輪。故云金剛座。三世諸佛
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R130" n="0216a15"/>皆於此座成道。古今有此土僧親至禮拜供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R130" n="0216a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005c1001">一百四十功德不共二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R130" n="0216a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005c1101">依法相宗。佛不共功德有一百四十。謂三十二相･
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R130" n="0216a18"/>八十種好･十力･四無所畏･三念住･三不護･四一切
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R130" n="0216b01"/>淸淨･大慈大悲･無忘失･一切種妙智。惟佛果具足。
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R130" n="0216b02"/>故云不共。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R130" n="0216b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005c1501">八萬四千法門高超十地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R130" n="0216b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005c1601">爲世之則謂之法。衆聖所由謂之門。以衆生塵勞
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R130" n="0216b05"/>有八萬四千。故法門之數亦爾。盖病以藥對待也。
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R130" n="0216b06"/>言十地者。一歡喜地。二離垢地。三發光地。四<g ref="#CB08504">𦦨</g>慧
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R130" n="0216b07"/>地。五難勝地。六現前地。七遠行地。八不動地。九善
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R130" n="0216b08"/>慧地。十法雲地。瑜伽論云。永斷最極微細煩惱及
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R130" n="0216b09"/>所知障。無著無礙。於一切種所知境界現正等覺。
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R130" n="0216b10"/>故名佛地。在十地之上。故云高超也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R130" n="0216b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0005c2301">由是魔軍威懾於慈刀悉怖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005002" n="0005002"/>旅歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R130" n="0216b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0005c2401">此第六菩提樹下降魔成道相也。如來至此三十
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R130" n="0216b13"/>五。瑜伽論云。魔有四種。一天魔。二死魔。三煩惱魔。
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R130" n="0216b14"/>四五陰魔。今言魔軍。卽天魔也。理實四魔俱降。從
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R130" n="0216b15"/>顯立談。故云天魔。本行集經云。菩薩初坐道場。卽
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R130" n="0216b16"/>放眉間一光。名降魔。直照魔王宮殿。令失常也。一
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R130" n="0216b17"/>時震動。魔將兵衆現種種可畏形狀。各執器仗欲
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R130" n="0216b18"/>害菩薩。是時菩薩入慈心三昧。一切刃首皆生蓮
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R130" n="0217a01"/>華。由是魔衆驚懾潰散。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R130" n="0217a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a0801">媚女敗毒於定心<g ref="#CB15354">媸</g>羸變質。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R130" n="0217a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006a0901">魔有四女。端正無倫。共來菩薩前呈諸姿態。欲壞
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R130" n="0217a04"/>梵行。時菩薩以慈心力。四女皆變爲老醜羸弱之
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R130" n="0217a05"/>狀。羞愧而退。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R130" n="0217a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a1201">於是堅窂地神踊躍而作禮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R130" n="0217a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006a1301">觀佛三昧經云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006001" n="0006001"/>彈王問佛。汝之功德誰爲證明。佛
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R130" n="0217a08"/>卽垂無畏手指地。一切大地六種震動。時堅牢地
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R130" n="0217a09"/>神涌出唱言。我是證明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R130" n="0217a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a1601">虗空天子展轉而報知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R130" n="0217a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006a1701">菩薩成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a1701" n="0006a1701"/><anchor xml:id="beg0006a1701" n="0006a1701"/>已<anchor xml:id="end0006a1701"/>。地神報空神。空神報天神。乃至上天
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R130" n="0217a12"/>展轉相報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R130" n="0217a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a1901">類蓮華而出水赫煥無方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R130" n="0217a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006a2001">涅槃經云。如來出世淸淨無染。猶如蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R130" n="0217a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a2101">若桂月以懸空光明洞徹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R130" n="0217a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006a2201">涅槃經云。如來出世猶如秋月十五夜。淸淨圓滿
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R130" n="0217a17"/>無雲翳。一切衆生無不瞻仰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R130" n="0217a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006a2401">經七日受提謂之<g ref="#CB00595">麨</g>蜜警以少小之言。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R130" n="0217b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b0101">七日者。如來成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b0101" n="0006b0101"/><anchor xml:id="beg0006b0101" n="0006b0101"/>已<anchor xml:id="end0006b0101"/>來日數也。提謂者。北竺二商
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R130" n="0217b02"/>人也。<g ref="#CB00595">麨</g>蜜者。天竺常食也。本行經云。佛成道七日。
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R130" n="0217b03"/>有樹神吿二商人。一名提謂。一名波利云。汝可備
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R130" n="0217b04"/>供養如來。於是各獻<g ref="#CB00595">麨</g>蜜。佛受之。爲說布施因果。
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R130" n="0217b05"/>故云少小之言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R130" n="0217b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006b0601">垂一音授賈客之戒歸賜與人天之福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R130" n="0217b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b0701">佛聲無漏故云一音。賈客卽提謂也。戒謂五戒。歸
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R130" n="0217b08"/>謂三歸。持戒果報。死生天上。次生人間。故云賜與
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R130" n="0217b09"/>人天之福。夫諸佛敎化常法。有其七要。先發人心。
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R130" n="0217b10"/>一說布施。二說持戒。三說生天果報。四說果報樂
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R130" n="0217b11"/>味。五說果報過患。六敎離世間。七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006002" n="0006002"/>難涅槃功德。今
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R130" n="0217b12"/>方成道。投機觀根。且說歸戒爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R130" n="0217b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006b1301">旣成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1301" n="0006b1301"/><anchor xml:id="beg0006b1301" n="0006b1301"/>已<anchor xml:id="end0006b1301"/>觀所化緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R130" n="0217b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b1401">觀察何者堪先度脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R130" n="0217b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006b1501">悲二仙而不遇雷音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R130" n="0217b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b1601">二僊謂阿藍迦蘭幷<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗也。念此二外道垢
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R130" n="0217b17"/>薄根利。欲先度之。彼死七日。嗟其不遇正法。華嚴
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R130" n="0217b18"/>經云。震實法雷音。雷音者。如來具五種聲之一也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R130" n="0218a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006b1901">喜五人而堪從法化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R130" n="0218a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b2001">五人者。一憍陳如。二<g ref="#CB02494">䟦</g>提離。三婆沙波。四阿奢輪。
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R130" n="0218a03"/>五摩訶南。佛次觀此五人在<name role="" type="person">鹿野苑</name>。根緣僅僅熟
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R130" n="0218a04"/>可以度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R130" n="0218a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006b2301">然以塵根昧劣聖智淵深。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R130" n="0218a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006b2401">一切煩惱能坌汚淨心目之爲塵。是生死之本。故
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R130" n="0218a07"/>名根也。唯佛一切種妙智。於三世一切法照見無
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R130" n="0218a08"/>不自在。故曰聖智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R130" n="0218a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006c0301">順其法則法不應根順其根則根不達法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R130" n="0218a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006c0401">如來化儀法有權實。衆生所欲根有大小。大根者
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R130" n="0218a11"/>授以小法。若內穢食於寶器。小根者說與大乘。猶
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R130" n="0218a12"/>使蚊負於高山。苟不觀根。則人法俱失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R130" n="0218a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006c0701">莫不爲愛河之長溺緣痴樂之所盲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R130" n="0218a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006c0801">順正理論云。愛者三界貪也。隨所樂境轉。能汩沒
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R130" n="0218a15"/>有情。喩之河也。衆生不能自出。經無數時。故云長
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R130" n="0218a16"/>溺。癡者謂三界無明也。使不見正道。謂之盲夫。一
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R130" n="0218a17"/>切衆生皆具正眼。與佛無異。但由無明妄想覆蔽。
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R130" n="0218a18"/>不見正道。故法華經云。衆生諸根鈍。著樂癡所盲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R130" n="0218b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006c1301">苟不利於當聞仍假言而入滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R130" n="0218b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006c1401">此方便張本也。法華經云。若但讚佛乘。衆生沒在
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R130" n="0218b03"/>苦。不能信是法。墜於三惡道。我寧不說法。疾入於
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R130" n="0218b04"/>涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R130" n="0218b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006c1701">於是忉利帝釋雲驅於<name role="" type="person">三十三天</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R130" n="0218b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006c1801">梵<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1801" n="0006c1801"/><anchor xml:id="beg0006c1801" n="0006c1801"/>云<anchor xml:id="end0006c1801"/>多羅夜登陵舍。訛略云忉利。華言<name role="" type="person">三十三天</name>。
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R130" n="0218b07"/>謂<name role="" type="person">妙高山</name>頂有四朵。每朵有八天。中間帝釋所居
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R130" n="0218b08"/>善現宮<name role="" type="person">善法堂</name>。共成三十三也。帝釋者卽彼天王。
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R130" n="0218b09"/>梵云釋迦提婆<note place="inline">上聲</note>那因。秦言能主。總師<name role="" type="person">三十三天</name>
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R130" n="0218b10"/>王也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R130" n="0218b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0006c2301">堪忍界王霧擁於一十八梵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R130" n="0218b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0006c2401">梵語娑婆。或云索訶薩訶。華言堪忍。卽大千界之
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R130" n="0218b13"/>都名也。自誓三昧經云。謂此土人剛強難忍。故云
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R130" n="0218b14"/>堪忍也。界王卽大梵天王。是娑婆世主也。言一十
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R130" n="0218b15"/>八梵者。謂初禪有三天。謂梵衆･梵補･大梵。二禪有
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R130" n="0218b16"/>三天。謂少光･無量光･光音。三禪有三天。謂少淨･無
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R130" n="0218b17"/>量淨･遍淨。四禪有九天。謂福生･福愛･廣果･無想･無
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R130" n="0218b18"/>煩･無熱･善現･善見･色究竟。共有一十八天也。禪之
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R130" n="0219a01"/>與梵皆淸淨義。雲駈霧擁者。來見佛時衆多如是
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R130" n="0219a02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R130" n="0219a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007a0901">頭面作禮致敬精專請轉法輪隨宜說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R130" n="0219a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007a1001">頭面著地。五輪具足。是佛法中上品禮。蓋敬之至
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R130" n="0219a05"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>觀請者五法中一也。具自他二利。故諸佛凡有
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R130" n="0219a06"/>所說。皆名轉法輪也。梵王帝釋皆<anchor xml:id="note_star_1" n="0007001" type="star"/>觀請人也。隨宜
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R130" n="0219a07"/>說者。方便之義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R130" n="0219a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007a1401">如來尋念善逝通規順古佛之嘉謨應群機之鄙欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R130" n="0219a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007a1501">如來者卽釋迦也。善逝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>自過去佛也。謂成等正覺。
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R130" n="0219a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0007a1601" n="0007a1601"/><anchor xml:id="beg0007a1601" n="0007a1601"/>已<anchor xml:id="end0007a1601"/>出生死長夜。具一切種智二利功德。善事<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a1602" n="0007a1602"/><anchor xml:id="beg0007a1602" n="0007a1602"/>已<anchor xml:id="end0007a1602"/>畢。
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R130" n="0219a11"/>故云善逝。通規嘉謨。皆佛方便善巧也。鄙欲者。樂
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R130" n="0219a12"/>小之心也。法華經云。尋念過去佛。所行方便力。我
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R130" n="0219a13"/>今所得道。亦應說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R130" n="0219a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007a2001">于時十方佛現同興讚美之詞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R130" n="0219a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007a2101">如來思惟方便之時。十方諸佛皆現前讚云。善哉
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R130" n="0219a16"/>釋迦文。第一之導師。可用方便。隨宜說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R130" n="0219a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007a2301">一法乘分共創塵勞之域。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R130" n="0219a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007a2401">此方便門開也。涅槃經云。一乘之法。隨宜說三。生
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R130" n="0219b01"/>死煩惱界中。謂之塵勞域。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R130" n="0219b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007b0201">由是起道樹詣鹿園。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R130" n="0219b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007b0301">此第七<name role="" type="person">鹿野苑</name>轉法輪相也。道樹者。成佛處菩提
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R130" n="0219b04"/>樹也。旣受勸請。將轉法輪。離彼樹下。故云起也。鹿
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R130" n="0219b05"/>園者。卽初轉法輪處也。西域記云。在波羅奈國。昔
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R130" n="0219b06"/>釋迦佛因地修菩薩行時。化身爲鹿王。名善鹿王。
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R130" n="0219b07"/>提婆達多名惡鹿王。各有五百眷屬同止此林。時
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R130" n="0219b08"/>國王名<name role="" type="person">梵摩達</name>。遊獵此林。二鹿王幷眷屬俱在圍
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R130" n="0219b09"/>中。時善鹿王遂至王前啓白王曰。大王挍獵。燎原
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R130" n="0219b10"/>之次。我徒一千死在今日。然鹿死肉多。卽日腐臰。
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R130" n="0219b11"/>願王恩宥。許日供一鹿入王大厨。王有割鮮之膳。
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R130" n="0219b12"/>我徒延朝夕之命。王善其辭。遂俞所請。其兩群內。
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R130" n="0219b13"/>日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/>輪一鹿。未甞敢失。一日當次惡鹿群。一雌鹿鹿
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R130" n="0219b14"/>有胎。故吿王延。俟後期不<g ref="#CB04676">𠃔</g>乃投善鹿王。王曰。悲
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R130" n="0219b15"/>哉慈母。恩及未形。汝自安心。吾當可代。時善鹿王
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R130" n="0219b16"/>自詣王厨。宰夫奏。王問其故。對曰。今日次一雌鹿
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R130" n="0219b17"/>有胎。乞延下次。無宜代者。然一日之命。誰不保惜。
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R130" n="0219b18"/>我今不忍。又慮失供。故自赴厨。願王聽許。王歎曰。
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R130" n="0220a01"/>善哉。汝有此心。我乃獸心爾。當斷肉味。無復日供。
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R130" n="0220a02"/>乃施此林爲養鹿之園。佛觀此地有昔因緣。首來
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R130" n="0220a03"/>說法。報地恩也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R130" n="0220a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007b2201">三月調根五人得度憍陳如悟慈尊之首<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007004" n="0007004"/>喝剏解標
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R130" n="0220a05"/>名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R130" n="0220a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007b2401">三月調根者。俟其時也。佛觀五人根緣僅熟。乃往
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R130" n="0220a07"/>化度。猶未信受。佛現神變種種調練。計經三月。乃
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R130" n="0220a08"/>爲三轉四諦十二行法輪。五人中憍陳如先悟解
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R130" n="0220a09"/>得法眼淨。卽證阿羅漢。佛稱爲<name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。爲出
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R130" n="0220a10"/>世第一弟子。梵云阿若。華言解。故云剏解標名也。
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R130" n="0220a11"/>餘四人相次得道。且憍陳如或云陳那。此云火器。
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R130" n="0220a12"/>蓋祖先因事火命姓也。率先得度。蓋有宿因。按因
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R130" n="0220a13"/>果經云。釋迦因地爲忍辱仙人。在一山中修道。時
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R130" n="0220a14"/>憍陳如爲國王。名歌利。受性暴惡。一日將諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0801" n="0007c0801"/><anchor xml:id="beg0007c0801" n="0007c0801"/>婇<anchor xml:id="end0007c0801"/>女
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R130" n="0220a15"/>入山。獵倦假寐。時諸侍臣入林採華。行至仙人菴
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R130" n="0220a16"/>前。仙爲說法。良久王窹。不見諸女。擕劒尋覔。見在
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R130" n="0220a17"/>仙菴前。王怒問曰。汝何人。答忍辱仙人。又問得上
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R130" n="0220a18"/>地定耶。答未。王曰旣未得上定。乃是凡夫。遂拔劒
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R130" n="0220b01"/>截下仙手足。見仙神色不動。遂問汝恨我耶。仙曰。
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R130" n="0220b02"/>不恨。願我成佛先度於王。今旣得道。先度陳如。卽
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R130" n="0220b03"/>歌利王也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R130" n="0220b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0007c1601">舍利弗逢馬勝以傳言於途見諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R130" n="0220b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0007c1701">梵云舍利弗多。此云鶖子。從母立名也。始爲刪闍
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R130" n="0220b06"/>耶外道弟子。愽達十八大論。辨才無敵。然常慨所
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R130" n="0220b07"/>學所師俱非眞正。又鄙外道事行麤惡。一日途次
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R130" n="0220b08"/>逢馬勝比丘。持錫掌鉢衣裳楚楚。行步徐雅。悅而
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R130" n="0220b09"/>問之汝師是誰。馬勝報曰。佛大沙門。是我之師。又
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R130" n="0220b10"/>問說何法。答曰。我出家日淺而無強記。今略以一
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R130" n="0220b11"/>偈相示。曰諸法因緣生。亦從因緣滅。我佛大沙門。
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R130" n="0220b12"/>常作如是說。于時舍利弗言下悟解。諦者實義也。
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R130" n="0220b13"/>馬勝卽鹿苑初度五人中阿奢輪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R130" n="0220b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008a0201">採菽氏繼踵以師事率門屬以同歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R130" n="0220b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008a0301">採菽氏卽<name role="" type="person">大目乾連</name>姓也。先與舍利弗同師。甞立
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R130" n="0220b16"/>要云。若得甘露。願共分之。其日見舍利弗歸。神色
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R130" n="0220b17"/>怡悅。乃問之。兄得勝法耶。舍利弗乃說其所遇。仍
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R130" n="0220b18"/>以偈示。目連亦悟正理。相謂曰。外道之法徒勞耳。
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R130" n="0221a01"/>二人同心。各領徒二百五十人投佛出家。佛命善
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R130" n="0221a02"/>來。鬚髮俱落。袈裟著身。佛吿大衆。此二弟子。舍利
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R130" n="0221a03"/>弗智慧第一。目乾連神通第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R130" n="0221a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008a1001">迦葉氏彚跡以降心領火徒而迴席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R130" n="0221a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008a1101">迦葉氏卽事火外道優婁頻羅姓也。佛欲化之。故
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R130" n="0221a06"/>往寓宿。迦葉辤無舘舍。佛指龍堂。答云。龍性暴惡。
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R130" n="0221a07"/>恐害於仁。佛言無畏。卽攝衣自入中坐。至夜龍歸。
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R130" n="0221a08"/>見佛遂怒。放火燒佛。佛入火光三昧。擔宇洞然。龍
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R130" n="0221a09"/>竄無所。惟見佛鉢淸涼。乃躍入其中。迦葉是夕見
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R130" n="0221a10"/>火熾然。謂其徒曰。彼沙門必受苦矣。至旦。佛擎鉢
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R130" n="0221a11"/>出。示於迦葉。心旣稍伏。請佛少住供養。然未肯受
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R130" n="0221a12"/>法。佛現五百神變。方乃歸依。與徒二百五十人
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R130" n="0221a13"/>一時剃落出家。障盡意解。成阿羅漢。所有祭火器
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R130" n="0221a14"/>悉棄水中。有親弟二人居于下流。一名伽耶。一名
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R130" n="0221a15"/>那提。亦事火龍。見流中祭器。奔來看省。見兄<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a2101" n="0008a2101"/><anchor xml:id="beg0008a2101" n="0008a2101"/>已<anchor xml:id="end0008a2101"/>成
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R130" n="0221a16"/>沙門。問其故。兄爲說法。亦與徒二百五十人投佛
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R130" n="0221a17"/>出家。皆證道果。彚。類也。優婁爲類。首二弟從之。易
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R130" n="0221a18"/>云。拔茅彚征之謂也。各與其徒棄火事佛。故云迴
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R130" n="0221b01"/>席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R130" n="0221b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008b0201">莫不甘露洪澍末尼普應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R130" n="0221b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008b0301">甘露者天之上味。喩一乘妙法也。末尼者或云摩
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R130" n="0221b04"/>尼。此云無垢。卽珠寶也。以其珠體圓瑩。對物現色。
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R130" n="0221b05"/>喩佛自在。普應群機。隨根授法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R130" n="0221b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008b0601">天界人界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R130" n="0221b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008b0701">天界者。佛成道二十七日。在<name role="" type="person">他化自在天</name>宮。天王
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R130" n="0221b08"/>請說十地經。後來又在彼說般若理趣經。在摩醯
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R130" n="0221b09"/>首羅天宮說文殊千鉢經。在<name role="" type="person">忉利天</name>宮普遍光明
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R130" n="0221b10"/>閣說一字奇特佛頂經。幷爲母摩耶夏三月說法
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R130" n="0221b11"/>等。人界者謂五竺十六諸國等處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R130" n="0221b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008b1201">鸚林尸林。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R130" n="0221b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008b1301">鸚林者。百緣經云。佛自<name role="" type="person">舍衛國</name>行詣<name role="" type="person">摩竭提國</name>。中
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R130" n="0221b14"/>途有鸚鵡林。其鸚鵡王幷諸眷屬飛翔宮中。迎請
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R130" n="0221b15"/>世尊衆僧。願於我林一宿。使我供養。佛卽許之。與
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R130" n="0221b16"/>僧俱入林中坐定。鸚鵡衆見佛相好光明。衆僧威
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R130" n="0221b17"/>儀寂靜。各生歡喜信心。同日命終。生<name role="" type="person">忉利天</name>。尸林
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R130" n="0221b18"/>者。涅拌經云。佛一時在恒河岸尸首林中。爾時世
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R130" n="0222a01"/>尊取少樹葉吿諸比丘。我今手中葉多耶。一切大
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R130" n="0222a02"/>地葉多。諸比丘言。世尊。一切大地葉多。不可稱計。
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R130" n="0222a03"/>如來手中。少不足言。佛言。我所覺了一切諸法。如
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R130" n="0222a04"/>大地草木葉。爲諸衆生所宣說者。如我手中葉也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R130" n="0222a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008b2301">或鷺池。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R130" n="0222a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008b2401"><name role="" type="person">王舍城</name>迦蘭陀竹林園有白鷺池。佛說第十六會
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R130" n="0222a07"/>般若經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R130" n="0222a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c0201">或鷲嶺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R130" n="0222a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c0301">在<name role="" type="person">王舍城</name>。梵云<name role="" type="person">耆闍崛山</name>是也。佛說大般若幷法
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R130" n="0222a10"/>華等諸經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R130" n="0222a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c0501">或海殿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R130" n="0222a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c0601">佛在<name role="" type="person">難陀龍王</name>宮吉祥摩尼寶藏大雲道場寶樓
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R130" n="0222a13"/>中說大雲輪請雨經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R130" n="0222a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c0801">或菴園。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R130" n="0222a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c0901">菴摩羅果名也。園中多植此果。佛說淨名等經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R130" n="0222a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c1001">或獼猴江。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R130" n="0222a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c1101">近毗耶離城有<name role="" type="person">獼猴池</name>。池上有山精舍。佛在中入
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R130" n="0222a18"/>不動三昧。度五百商人。皆證阿羅漢。時大衆問佛
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R130" n="0222b01"/><name role="" type="person">耶輸陀羅</name>比丘尼及五百商人往昔因緣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R130" n="0222b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c1401">或火龍窟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R130" n="0222b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c1501">西域記云。北印土城西有大洞窟。是瞿波龍王所
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R130" n="0222b04"/>居。其龍忽發惡心。欲害王壞國。佛知乃運神足往
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R130" n="0222b05"/>彼。龍王見佛歡喜。惡心乃息。佛爲說法。授不殺戒。
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R130" n="0222b06"/>因請留佛住此受我供養。佛言。吾將寂滅。今爲汝
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R130" n="0222b07"/>留影至吾滅度後。汝惡心若起。當觀吾影。仍遣五
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R130" n="0222b08"/>百羅漢住此受汝供養。作福田也。因茲國<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>王城邑
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R130" n="0222b09"/>永無憂患。記云。唐三藏弉法師親往禮拜供養。佛
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R130" n="0222b10"/>影遠望則金色炳耀。近則無視。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R130" n="0222b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0008c2301">或住波羅奈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R130" n="0222b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0008c2401">正梵語云波羅痆斯。華言江遶國。佛說出<anchor xml:id="nkr_note_add_0008c2401" n="0008c2401"/><anchor xml:id="beg0008c2401" n="0008c2401"/>曜<anchor xml:id="end0008c2401"/>･<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008002" n="0008002"/>時世･
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R130" n="0222b13"/>轉法輪等經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R130" n="0222b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a0201">或居<name role="" type="person">摩竭提</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R130" n="0222b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a0301">唐言無恚害國。佛說華嚴･本起･賢愚等經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R130" n="0222b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a0401">或依堅固林。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R130" n="0222b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a0501">梵云沙羅。此云堅固。瑤法師譯云堅林。卽佛臨滅
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R130" n="0222b18"/>最後說大般涅槃等經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R130" n="0223a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a0701">或止音樂樹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R130" n="0223a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a0801">在維耶離城。佛居樹下說灌頂拔除生死得度經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R130" n="0223a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a0901">或海濵楞伽頂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R130" n="0223a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a1001">山在南天竺海邊。梵云楞伽。華言不可往。唯得神
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R130" n="0223a05"/>通者可到。佛居彼說經。名入<name role="" type="person">楞伽山</name>經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R130" n="0223a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a1201">或山際補陀岩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R130" n="0223a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a1301">梵語具云補怛洛迦。今訛略云補陀。此云小白華。
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R130" n="0223a08"/>謂此山多生此華。香氣遠聞。是觀自在菩薩住處。
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R130" n="0223a09"/>佛在彼說十一面觀自在經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R130" n="0223a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a1601">或迦蘭陀竹園。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R130" n="0223a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a1701">梵云迦蘭陀。華言好音。卽西域禽名也。謂迦蘭陀
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R130" n="0223a12"/>長者同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>類婆娑羅王同施立精舍。請佛衆住止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R130" n="0223a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009a1901">或<name role="" type="person">舍衛國</name>金地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R130" n="0223a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009a2001">梵云<name role="" type="person">室羅伐</name>。訛云舍衛。華言聞物城。其中有長者
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R130" n="0223a15"/>名須達拏。華言善施。常賑恤孤貧。國人重之。同號
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R130" n="0223a16"/><name role="" type="person">給孤獨</name>長者。因往<name role="" type="person">王舍城</name>護彌長者家爲子求婦。
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R130" n="0223a17"/>見其家備設香華飮饌。來日請佛。須達拏本事外
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R130" n="0223a18"/>道。乍聞佛名。心寒毛竪。是夜便往禮佛聞法。卽發
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R130" n="0223b01"/>先業。得正信心。便證初果。遂請佛歸國。佛許之。及
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R130" n="0223b02"/>歸家。卜勝地。惟<name role="" type="person">祇陀太子</name>園高爽方廣。堪建精舍。
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R130" n="0223b03"/>往白太子。太子戲曰。若布金滿園。卽我當賣。須達
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R130" n="0223b04"/>喜曰。此園屬我矣。歸家運金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009002" n="0009002"/>亥布八十頃。由是買
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R130" n="0223b05"/>得。建立精舍。曰祇桓。今呼佛寺爲金地金田者。因
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R130" n="0223b06"/>此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R130" n="0223b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009b0701">或應念而空現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R130" n="0223b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009b0801">波斯匿王及<name role="" type="person">末利夫人</name>遇佛信法<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0801" n="0009b0801"/><anchor xml:id="beg0009b0801" n="0009b0801"/>已<anchor xml:id="end0009b0801"/>。共言。我女勝
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R130" n="0223b09"/>鬘。聰慧利根通敏易悟。若得見佛必速得道。宜遣
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R130" n="0223b10"/>信報之。勝鬘聞佛功德。歡喜頂受。說偈贊佛。願佛
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R130" n="0223b11"/>慈慜令我得見。作此念時。釋迦如來忽於空中現
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R130" n="0223b12"/>無比身。勝鬘見之。對佛說十受三願等一十五章。
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R130" n="0223b13"/>名勝鬘經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R130" n="0223b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009b1401">或沒山而出宮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R130" n="0223b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009b1501">佛從鷲峯山沒。忉利宮出。<name role="" type="person">須彌山</name>沒。炎摩宮出。乃
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R130" n="0223b16"/>至<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b1601" n="0009b1601"/><anchor xml:id="beg0009b1601" n="0009b1601"/>已<anchor xml:id="end0009b1601"/>上說華嚴等經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R130" n="0223b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009b1701">或說法假於六方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R130" n="0223b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009b1801">優婆塞戒經云。善生長者子白佛言。外道諸師敎
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R130" n="0224a01"/>人晨朝禮六方。則得長壽富貴。佛法中有此禮否。
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R130" n="0224a02"/>佛言。亦有。所謂禮東方是檀波羅密多。禮南方尸
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R130" n="0224a03"/>波羅蜜多。禮西方羼提波羅蜜多。禮北方毗梨耶
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R130" n="0224a04"/>波羅蜜多。禮下方禪波羅蜜多。禮上方般若波羅
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R130" n="0224a05"/>蜜多。若能日日正觀禮拜供養。卽得長壽富貴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R130" n="0224a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009b2401">或化身變爲三尺。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R130" n="0224a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009c0101">懼師羅長者身長三尺。佛爲敎化令歸正法。亦化
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R130" n="0224a08"/>身長三尺。經所謂應以此身得度者卽現此身而
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R130" n="0224a09"/>爲說法是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R130" n="0224a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009c0401">或掌覆而指變。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R130" n="0224a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009c0501">掌覆者。楞嚴經云。世尊以閻浮檀金手摩阿難頂。
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R130" n="0224a12"/>卽時十方普佛世界六種震動。微塵如來住世界
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R130" n="0224a13"/>者各放寶光。同時來<name role="" type="person">祇陀林</name>灌阿難頂焉。指變者。
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R130" n="0224a14"/>淨名經云。螺<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0801" n="0009c0801"/><anchor xml:id="beg0009c0801" n="0009c0801"/>髻<anchor xml:id="end0009c0801"/>梵王語舍利弗言。我見此土如自
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R130" n="0224a15"/>在天宮。舍利弗言。我見此土丘陵坈坎穢惡充滿。
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R130" n="0224a16"/>於是世尊以足指按地。卽此時三千大千世界皆
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R130" n="0224a17"/>是七寶莊嚴。如寶莊嚴佛國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R130" n="0224a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009c1201">或光流佛來或一身普集於多身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R130" n="0224b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009c1301">法華經。大樂說菩薩欲見釋迦如來分身諸佛。爾
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R130" n="0224b02"/>時世尊放白毫相光。遍照十方各五百萬億那由
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R130" n="0224b03"/>佗河沙佛土。是時諸佛各將一大菩薩而爲侍者
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R130" n="0224b04"/>皆來此土。如是諸佛皆是釋迦佛所化之身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R130" n="0224b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009c1701">或此界便明於他界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R130" n="0224b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009c1801">觀無量壽佛經。韋提希夫人求生淨土。爾時世尊
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R130" n="0224b07"/>卽現十方諸佛淨土。令韋提希目觀自選願生何
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R130" n="0224b08"/>處。韋提希卽指阿<name role="" type="person">彌陀佛國</name>。我願生彼。佛敎修十
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R130" n="0224b09"/>六觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R130" n="0224b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0009c2201">或變淨而以淨覆穢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R130" n="0224b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0009c2301">佛方便報恩經。佛放大光照十方佛刹。有無量百
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R130" n="0224b12"/>千諸菩薩至。此時<name role="" type="person">娑婆世界</name>無諸山川林藪等。又
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R130" n="0224b13"/>法華經。三變土田十方嚴淨。又仁王經。佛爲大衆
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R130" n="0224b14"/>現不可思議神變。令一佛土入無量佛土。無量佛
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R130" n="0224b15"/>土入一佛土。淨復現穢。穢復現淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R130" n="0224b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a0401">或隨俗而卽俗明眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R130" n="0224b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010a0501">佛所說法不出二諦。二諦者。俗諦･眞諦也。或言在
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R130" n="0224b18"/>俗諦而理歸眞實。或卽俗卽眞。或因俗明眞。仁王
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R130" n="0225a01"/>經。波斯匿王問言。勝義諦中有世俗諦否。佛言。我
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R130" n="0225a02"/>今無說。汝今無聽。無說無聽是名一義二義也。又
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R130" n="0225a03"/>十六國王咸作是念。世尊大慈。普得利益。我等如
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R130" n="0225a04"/>何護國。由是如來因此說菩薩護佛果眞實甚深
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R130" n="0225a05"/>般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R130" n="0225a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a1201">若空谷之答響洪鐘之待扣矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R130" n="0225a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010a1301">此如來隨機赴感說法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R130" n="0225a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a1401">其間所說阿含四有般若八空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R130" n="0225a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010a1501">佛成道三十年內說此二敎。蓋隨機投根故也。梵
<lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R130" n="0225a10"/>云阿含。華言法歸。是小乘敎。有四部。一長阿含。二
<lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R130" n="0225a11"/>中阿含。三雜阿含。四增一阿含。此敎說一切法有。
<lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R130" n="0225a12"/>故名四有。梵云般若。華言淨慧。是大乘敎。說一切
<lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R130" n="0225a13"/>法空。有八部。故云八空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R130" n="0225a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a2001">密嚴華嚴佛藏地藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R130" n="0225a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010a2101">此四部大乘經名也。言地藏卽十輪經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R130" n="0225a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a2201">思益天之請問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R130" n="0225a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010a2301">思益者。一梵天人名也。請問法義。從人立題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R130" n="0225a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010a2401"><name role="" type="person">楞伽山</name>之語心。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X75.1509.0010b" n="0010b"/>
<lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R130" n="0225b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b0101">入<name role="" type="person">楞伽山</name>經。大乘經也。此經以心爲宗。故云語心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R130" n="0225b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b0201">萬行首楞嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R130" n="0225b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b0301">首楞嚴者。三昧名也。此經從所詮立題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R130" n="0225b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b0401">一乘無量義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R130" n="0225b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b0501">無量義處。亦三昧名也。從所詮立稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R130" n="0225b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b0601">大悲芬陀利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R130" n="0225b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b0701">梵云芬陀利。此云白蓮華。從喩彰名也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R130" n="0225b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b0801">法炬陀羅尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R130" n="0225b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b0901">梵云陀羅尼。此云總持。以法總持。有寂照之用。喩
<lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R130" n="0225b10"/>如炬。此從能喩所喩二名立稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R130" n="0225b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b1101"><name role="" type="person">無垢稱</name>之說經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R130" n="0225b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b1201">梵云維摩羅詰。華言淨名。或云無垢。皆一義。蓋譯
<lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R130" n="0225b13"/>者巧拙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R130" n="0225b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX75p0010b1401">須達拏之瑞應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R130" n="0225b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX75p0010b1501">梵云須達拏。此云善施。卽釋迦因地作太子捨一
<lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R130" n="0225b16"/>妻二子時之名也。此經從所詮立題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R130" n="0225b17"/>
<lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R130" n="0225b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>釋迦如來成道記<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1801" n="0010b1801"/><anchor xml:id="beg0010b1801" n="0010b1801"/>註<anchor xml:id="end0010b1801"/>卷之上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0001a1801" to="#end0001a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002b0901" to="#end0002b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002b1301" to="#end0002b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002b1401" to="#end0002b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">裹</lem><rdg wit="#wit.orig">裏</rdg></app>
<app from="#beg0002b1701" to="#end0002b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">衡</lem><rdg wit="#wit.orig">衝</rdg></app>
<app from="#beg0003a0501" to="#end0003a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003a0601" to="#end0003a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003a0701" to="#end0003a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003b2401" to="#end0003b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003c2001" to="#end0003c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a2201" to="#end0004a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b0801" to="#end0004b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b1901" to="#end0004b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b2201" to="#end0004b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b0801" to="#end0005b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b1301" to="#end0005b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006a1701" to="#end0006a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b0101" to="#end0006b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b1301" to="#end0006b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c1801" to="#end0006c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">云</lem><rdg wit="#wit.orig">天</rdg></app>
<app from="#beg0007a1601" to="#end0007a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a1602" to="#end0007a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c0801" to="#end0007c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">婇</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB16182">婇</g></rdg></app>
<app from="#beg0008a2101" to="#end0008a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008c2401" to="#end0008c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">曜</lem><rdg wit="#wit.orig">曤</rdg></app>
<app from="#beg0009b0801" to="#end0009b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b1601" to="#end0009b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c0801" to="#end0009c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">髻</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05521">䯻</g></rdg></app>
<app from="#beg0010b1801" to="#end0010b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">註</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">（便宜上，表題ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">室疑寶</note>
<note n="0005001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">頂疑項</note>
<note n="0005002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005002">旅疑旋</note>
<note n="0006001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006001">彈疑魔</note>
<note n="0006002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006002">難通歎</note>
<note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001 #note_star_1">觀當作勸次同</note>
<note n="0007002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">自疑者</note>
<note n="0007003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003">輪疑輸</note>
<note n="0007004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007004">喝疑唱</note>
<note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">王疑土</note>
<note n="0008002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008002">時疑持</note>
<note n="0009001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">類疑頻</note>
<note n="0009002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009002">亥疑引</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0001a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1401">裹【CB】，裏【卍續】</note>
<note n="0002b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1701">衡【CB】，衝【卍續】</note>
<note n="0003a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003b2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0003b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0003c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1801">云【CB】，天【卍續】</note>
<note n="0007a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a1602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007a1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0801">婇【CB】，<g ref="#CB16182">婇</g>【卍續】</note>
<note n="0008a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008c2401">曜【CB】，曤【卍續】</note>
<note n="0009b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0801">髻【CB】，<g ref="#CB05521">䯻</g>【卍續】</note>
<note n="0010b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1801">註【CB】，［－］【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>